Solana đã đưa bản nâng cấp đồng thuận Alpenglow tiến tới triển khai trên public testnet khi các nhà phát triển chuẩn bị thử nghiệm một thiết kế nhằm rút ngắn thời gian finality của giao dịch từ khoảng 13 giây xuống còn khoảng 150 mili giây.
Theo github, giai đoạn testnet sẽ cho phép các nhà phát triển thử nghiệm quá trình chuyển đổi trong môi trường thử nghiệm đã được thiết lập của Solana trước khi hệ thống đồng thuận này có thể được cân nhắc cho mạng chính.
Finality là thời điểm một giao dịch trở nên không thể đảo ngược theo các quy tắc đồng thuận của mạng. Các sàn giao dịch thường chờ đến khi có finality trước khi ghi có tiền nạp, trong khi các cầu nối blockchain sử dụng mốc này trước khi giải phóng tài sản trên một mạng khác.
Hiện tại Solana dựa vào TowerBFT để đạt đồng thuận, với việc các validator ghi nhận phiếu bầu on-chain và tích lũy đủ số phiếu qua 32 slot trước khi một block đạt finality. Alpenglow thay thế quy trình đó bằng một giao thức có tên Votor, cho phép các validator trao đổi phiếu bầu trực tiếp.
Trong thiết kế mới, các validator có thể đạt đồng thuận sau một hoặc hai vòng bỏ phiếu. Thay đổi này loại bỏ chuỗi phiếu bầu đồng thuận on-chain kéo dài vốn được yêu cầu trong TowerBFT, trong khi việc thực thi giao dịch về cơ bản không thay đổi đối với ứng dụng và người dùng.
Alpenglow đã hoạt động hơn bốn tháng trên một community cluster nhỏ hơn được tạo riêng để kiểm thử hệ thống đồng thuận. Việc đưa bản nâng cấp này vào public testnet chính thức của Solana sẽ mở nó ra cho một nhóm validator, nhà cung cấp hạ tầng và dịch vụ lớn hơn vốn đã kết nối với mạng.
Public testnet sử dụng các token không có giá trị tiền tệ, cho phép các nhà phát triển khởi động lại mạng, thử nghiệm quy trình chuyển đổi và điều tra sự cố mà không đặt nguồn vốn trên mainnet vào rủi ro.
Anza lần đầu đưa Alpenglow vào thử nghiệm với cộng đồng validator vào tháng 5, mô tả đây là thay đổi đồng thuận lớn nhất trong lịch sử Solana. Như crypto.news từng đưa tin, community cluster đã cho phép các operator validator thử nghiệm thiết kế đồng thuận mới trước khi triển khai trên hạ tầng test hiện có của Solana.
Votor được thiết kế để đạt finality thông qua một trong hai lộ trình bỏ phiếu tùy thuộc vào mức độ tham gia của validator. Các đặc tả trước đó cho thấy một block có thể được chốt sau một vòng khi có đủ stake tham gia, trong khi vòng thứ hai cung cấp một con đường khác để đạt finality trong trường hợp mức tham gia thấp hơn.
Kết quả kỳ vọng là thời gian finality hiện tại của Solana sẽ giảm mạnh. Anza ước tính median finality vào khoảng 150 mili giây, trong khi các mô phỏng trước đó cho thấy con số này có thể thấp tới 100 mili giây trong điều kiện thuận lợi.
Các nhà phát triển không thay đổi cách các ứng dụng thực thi giao dịch như một phần của bản nâng cấp này. Người dùng ví sẽ tiếp tục gửi giao dịch thông qua cùng các giao diện như trước, trong khi những thay đổi chính diễn ra ở cách các validator giao tiếp và thống nhất về trạng thái vĩnh viễn của blockchain.
Các validator tham gia thử nghiệm Alpenglow cần chạy Agave 4.3, nhánh mới nhất của phần mềm validator chính do Anza duy trì.
Anza đã khuyến nghị áp dụng rộng rãi Agave 4.3 đối với các validator trên mainnet vào ngày 21/9. Trước đó, quá trình rollout đã đi qua các giai đoạn được kiểm soát, ban đầu yêu cầu các operator chịu trách nhiệm cho 10% lượng stake trên mainnet nâng cấp trước, rồi sau đó mở rộng khuyến nghị lên 25%.
Quá trình phát triển Alpenglow đã gắn liền với các bản phát hành Agave trong nhiều tháng. Vào tháng 8, mục tiêu finality 150 mili giây được kỳ vọng sẽ đến thông qua Agave 4.3 sau khi phần mã nền tảng của Alpenglow đã được đưa vào để thử nghiệm trong nhánh phần mềm trước đó.
Mốc ngày 28/9 được liệt kê trong lịch trình Agave 4.3 của Anza đề cập đến việc dự kiến nối lại kích hoạt tính năng trên mainnet. Anza cho biết các mốc phát hành có thể thay đổi, trong khi bộ theo dõi feature gate của hãng vẫn ghi nhận việc kích hoạt Alpenglow trên testnet là đang chờ xử lý vào sáng sớm thứ Tư.
Vì vậy, ngày 28/9 không phải là thời điểm đã được xác nhận để Alpenglow bắt đầu vận hành trên mainnet của Solana.
Sự khác biệt này xuất hiện trong bối cảnh một số bản nâng cấp hiệu năng của Solana đang đi theo các lịch kích hoạt riêng biệt. Finality giao dịch, sản xuất slot và năng lực xử lý giao dịch được kiểm soát bởi các thay đổi mạng khác nhau, dù mỗi yếu tố đều có thể ảnh hưởng đến tốc độ ứng dụng tương tác với Solana.
Solana gần đây đã giảm target slot time từ 300 mili giây xuống 250 mili giây theo SIMD-0525, đưa mạng tới mục tiêu bốn slot mỗi giây.
Bản nâng cấp slot 250 mili giây đã rút ngắn cửa sổ leader bốn slot của mỗi validator từ 1,2 giây xuống còn một giây. Các giới hạn xử lý của mạng cũng được điều chỉnh cùng với việc rút ngắn slot, đồng nghĩa thay đổi này không làm tăng tổng công suất xử lý theo cùng tỷ lệ.
Giai đoạn cuối trong SIMD-0525 đặt mục tiêu slot 200 mili giây, qua đó đưa mạng lên năm slot mục tiêu mỗi giây. Các nhà phát triển vẫn chưa ấn định ngày kích hoạt mainnet chính thức cho giai đoạn đó.
Slot time và finality đo lường các phần khác nhau của mạng. Slot time xác định tần suất Solana có thể tạo ra slot mới, trong khi Alpenglow thay đổi cách các validator đạt đồng thuận rằng một block là không thể đảo ngược.
Solana bắt đầu chuỗi cắt giảm slot hiện tại vào tháng 8, khi mục tiêu giảm xuống 350 mili giây từ mức 400 mili giây được sử dụng kể từ khi mạng ra mắt. SIMD-0525 đã đặt ra các mốc liên tiếp là 350, 300, 250 và cuối cùng là 200 mili giây.
Alpenglow đi theo một lộ trình riêng thông qua SIMD-0326 và thay thế TowerBFT bằng Votor thay vì điều chỉnh thời lượng của từng slot riêng lẻ.
Firedancer và Frankendancer, các validator client do Jump Crypto phát triển, hiện chưa hỗ trợ thử nghiệm Alpenglow, khiến giai đoạn chuyển đổi ban đầu phụ thuộc vào Agave.
Đa dạng client giúp các validator Solana có những triển khai phần mềm khác nhau để cùng tham gia một mạng lưới. Nếu có nhiều client riêng biệt, một lỗi phần mềm ảnh hưởng đến một triển khai không nhất thiết sẽ ảnh hưởng đến mọi validator.
Firedancer bắt đầu sản xuất block trên mainnet vào đầu năm nay sau nhiều năm được Jump Crypto phát triển. Ban đầu, đội ngũ khuyến nghị rollout theo từng bước trong khi các cuộc kiểm toán bảo mật vẫn tiếp tục, với client được xây dựng độc lập này nhằm giảm sự phụ thuộc vào các triển khai validator hiện có của Solana.
Frankendancer là một triển khai hybrid kết hợp các thành phần từ Firedancer với phần mềm Solana hiện có. Cả hai triển khai này đều chưa được liệt kê là hỗ trợ tính năng Alpenglow SIMD-0326 đang chờ kích hoạt trên bộ theo dõi feature gate hiện tại của Anza.
Do đó, Agave 4.3 là client được hỗ trợ cho đợt chuyển đổi public testnet đầu tiên. Bộ theo dõi của Anza liệt kê Alpenglow là một tính năng đang chờ kích hoạt trên testnet theo SIMD-0326, trong khi các mục hỗ trợ cho Firedancer và Frankendancer vẫn được đánh dấu là chưa khả dụng.
ETH
SOL