Ang pagbagsak ng Zondacrypto ay naging isang krisis sa kriminal at regulasyon matapos magsara ang exchange noong Abril 2026, na nag-iwan sa libu-libong customer na hindi makapag-withdraw ng kanilang mga asset.
Isang bagong imbestigasyon na inilathala ng NYT noong Agosto 23 ang sumuri sa pagkawala ng tagapagtatag na si Sylwester Suszek at ang kawalan ng kanyang kahalili, si Przemysław Kral. Gayunpaman, ipinahihiwatig ng napatunayang pag-uulat na magkaiba ang kanilang mga kalagayan.
Hindi na nakita si Suszek mula noong Marso 2022. Si Kral, sa kabaligtaran, ay naiulat na nasa labas ng Poland, kabilang na sa Israel. Hindi independyenteng nakumpirma ng mga awtoridad at mamamahayag na nawawala siya.
Iniimbestigahan ng mga piskal ng Poland ang posibleng pandaraya na konektado sa exchange. Lumampas sa 350 milyong zloty, o humigit-kumulang $96 milyon, ang pagkalugi ng mga customer, ayon sa Reuters.
Libu-libong customer ang naiulat na hindi makapag-access ng kanilang pera. Hindi sinagot ng Zondacrypto ang kahilingan ng Reuters para sa komento noong Mayo, habang hindi maabot sina Suszek o Kral.
Nag-offline ang website ng exchange noong Abril 23. Ang ZND, ang token na nauugnay sa kumpanya, ay nawala ang halos lahat ng halaga nito sa merkado. Ang mga available na market tracker ngayon ay walang ipinapakitang aktibong pares ng trading ng Zondacrypto o naiulat na volume.
Ang krisis ay pumasok din sa debate sa regulasyon ng Poland. Gaya ng naunang naiulat ng crypto.news, isinasaalang-alang ng parlamento ng bansa ang magkakaibang panukalang batas sa cryptocurrency na sumasaklaw sa mga kapangyarihan sa pagpapatupad, pag-freeze ng account, at mga parusa.
Nawala si Suszek noong Marso 10, 2022, matapos maglakbay sa isang pulong sa Czeladź, Poland. Itinatag niya ang BitBay, ang sinundan ng Zondacrypto, noong 2014.
Iniulat ng NYT na nakatanggap ang kanyang pamilya ng mga mensahe na nagsasabing siya ay kinidnap at na gusto ng kanyang mga kidnapper ang bitcoin. Ang mga mensaheng iyon at ang kuwento ng pamilya ay hindi nagtatatag kung ano ang nangyari sa kanya.
Ang dating kasama, si Marian Wszolek, ay kinasuhan kalaunan kaugnay ng mga paratang ng kidnapping at money laundering, ayon sa pahayagan. Nananatiling hindi nalulutas ang kapalaran ni Suszek, at walang pampublikong binanggit na hatol ng korte na nagtatatag na siya ay patay na.
Si Kral ang naging pampublikong pinuno ng exchange at pinangasiwaan ang pag-rebrand nito bilang Zondacrypto. Iniulat ng Reuters noong Mayo na natagpuan siya ng media ng Poland sa Israel, kung saan siya raw ay may hawak na pagkamamamayan. Ang iba pang ulat ay naglagay sa kanya sa Dubai, ngunit ang mga claim na iyon ay nananatiling hindi kumpirmado ng mga awtoridad.
Bago ang pagsasara, tinanggihan ni Kral ang mga ulat na insolvent ang Zondacrypto. Ikinatwiran niya na sinuri lamang ng mga mananaliksik ng blockchain ang nakikitang hot wallets at nakaligtaan ang mga asset na nakaimbak offline.
Inangkin ni Kral na kinokontrol ng exchange ang higit sa 4,500 BTC. Sinabi rin niya na si Suszek ay nagkaroon ng access sa isang wallet na nauugnay sa mga pondong iyon. Ang “Ang nawawalang tagapagtatag ang tanging tao na makakapag-unlock sa kanila” ay nananatiling isang hindi beripikadong claim ng kumpanya dahil hindi nag-publish ang Zondacrypto ng kumpletong listahan ng wallet, katumbas na pananagutan, o independyenteng na-audit na patunay ng mga reserba.
Ang naunang on-chain na trabaho na iniuugnay sa recovery firm na Recoveris ay natuklasan na ang nakikitang hot-wallet na bitcoin ay bumaba mula sa humigit-kumulang 55.7 BTC noong Agosto 2024 patungong 0.18 BTC noong Marso 2026. Ang natuklasan ay sumukat sa mga natukoy na wallet, hindi ang kumpletong balanse ng exchange, kaya hindi nito independyenteng mapapatunayan ang kabuuang kakulangan ng customer.
Dapat na ngayong umasa ang mga customer sa mga imbestigasyon ng krimen at posibleng insolvensiya o mga proseso ng pagbawi. Ang mga pangunahing tanong ay kung matutukoy ng mga piskal ang mga asset, matutukoy ang mga controlling party, at matutukoy kung aling mga wallet ang kumakatawan sa mga hawak ng customer.
Dapat ding tukuyin ng mga awtoridad ang lokasyon at legal na status ni Kral. Ang pampublikong pag-uulat na siya ay nasa ibang bansa ay hindi nagkukumpirma ng warrant of arrest, kahilingan sa extradition, o criminal finding laban sa kanya.
Maaaring maimpluwensyahan ng imbestigasyon ang pagpapatupad ng Poland sa Markets in Crypto-Assets framework ng European Union. Maaari rin nitong hubugin kung paano hahawakan ng mga regulator ang mga atestasyon ng reserba, mga kontrol sa kustodiya, at mga exchange na nagpapatakbo sa iba't ibang hurisdiksyon.
ZND
BTC