Paulson waarschuwt voor "vijandige" schok in de schatkist; dringt aan op noodplan

Een prominente waarschuwing is afgegeven aan de Amerikaanse obligatiemarkt door de voormalige Amerikaanse minister van Financiën, Henry Paulson. Hij heeft beleidsmakers gewaarschuwd om een noodplan achter de hand te hebben voor het geval de vraag naar Amerikaanse staatsobligaties (Treasurys) mogelijk instort. Hij noemde de mogelijke gevolgen "meedogenloos" en stelde dat regeringen niet moeten wachten met handelen totdat de crisis zich begint te ontwikkelen om responsmechanismen op te zetten.

Tijdens een interview met Bloomberg op donderdag stelde Paulson dat de Verenigde Staten een "break the glass"-noodplan moeten hebben dat gericht en kortlopend is, en te allen tijde beschikbaar is mochten de marktomstandigheden alarmerend verslechteren.

Paulson zei dat "we een 'break-the-glass'-plan klaar moeten hebben liggen, dat zeer specifiek en kortlopend is voor het geval we met de rug tegen de muur staan."

Hij voegde eraan toe dat, hoewel het onmogelijk is om het tijdstip van een crisis te voorspellen, het de moeite waard is om je van tevoren voor te bereiden, aangezien de gevolgen van het bereiken van een kritiek breekpunt in de vraag naar Treasurys desastreus en ontwrichtend kunnen zijn.

“Wanneer het zover is, zal het meedogenloos zijn, dus we moeten ons voorbereiden op die eventualiteit,” zei hij.

De redenen waarom Amerikaanse Treasurys van belang zijn voor de mondiale financiële stabiliteit

De Amerikaanse Treasury-markt wordt algemeen beschouwd als het hart van het wereldwijde financiële systeem. Amerikaanse staatsobligaties worden beschouwd als het meest vergelijkbare instrument met een zogenaamd risicovrij activum, d.w.z. ze worden gebruikt als referentiepunt voor de prijsstelling van vrijwel alle andere financiële instrumenten.

Treasury-rendementen beïnvloeden bedrijfsobligaties, hypotheekrentes, de kosten van bankleningen en zelfs de waarde van aandelen. Vanwege deze cruciale positie kan instabiliteit in de vraag naar de Amerikaanse staatsschuld verstrekkende gevolgen hebben voor andere markten wereldwijd.

Als beleggers hun vertrouwen in Treasurys beginnen te verliezen of veel hogere rendementen eisen om de waargenomen risico's te compenseren, kunnen de kosten van geld lenen in het hele financiële systeem omhoogschieten.

Stijgende schuldniveaus en toenemende marktbezorgdheid

De onheilspellende waarschuwing van Paulson is een reactie op de groeiende bezorgdheid over de omvang van de Amerikaanse staatsschuld, die al meer dan 39 biljoen dollar bedraagt. Wanneer de schuld toeneemt, stijgen de rentebetalingen jaarlijks met een bedrag, wat een extra last vormt voor de federale financiën.

Op dit moment bedraagt het rendement op 10-jarige Treasurys ongeveer 4,3 procent, wat niet alleen duidt op inflatieverwachtingen, maar ook op de bereidheid van beleggers om Amerikaanse schuld aan te houden. Maar bij afnemend marktvertrouwen kunnen beleggers nog hogere rendementen eisen, wat het voor de Amerikaanse overheid nog duurder zal maken om te lenen.

De verhoogde rendementen zouden ook de rentebetalingen op de bestaande schuld verhogen, waardoor het federale tekort toeneemt. Dit is een dynamiek die economen een feedbackloop noemen, aangezien de toename van de schuld de kosten van lenen zal verhogen, wat zal leiden tot een verdere accumulatie van schuld.

Het gevreesde “doom loop” scenario

In de loop der jaren zijn er een reeks waarschuwingen gegeven door economen en marktanalisten over een zogenaamde "doom loop"-situatie, waarin beleggers steeds meer twijfelen aan de duurzaamheid van het Amerikaanse fiscale beleid.

In een dergelijke situatie zouden beleggers hogere risicopremies op staatsobligaties kunnen eisen, uit angst voor toenemende schuldniveaus en het ontbreken van een fiscaal evenwicht op lange termijn. Met de stijging van de rendementen zou de overheid meer rentebetalingen moeten doen, waardoor de tekorten groter worden en de zorgen over de fiscale duurzaamheid toenemen.

Een dergelijke zichzelf versterkende cyclus kan extra druk uitoefenen op de financiële markten, vooral wanneer dit snel gebeurt of op een moment dat de hele economie zich in een staat van grotere instabiliteit bevindt.

Hoewel dergelijke gevolgen hypothetisch zijn, duiden de opmerkingen van Paulson op de toenemende interesse onder beleidsmakers en economen in de kwestie van structurele risico's op lange termijn op de markt voor staatsobligaties.

De rol van de Federal Reserve in een stressscenario

Een van de belangrijkste vragen die analisten hebben, is wat er zal gebeuren als de vraag naar Amerikaanse Treasurys sterk lijdt op het moment dat de overheid nog steeds uitgaven moet financieren en aflopende schulden moet herfinancieren.

In zo'n situatie zijn er marktwaarnemers die van mening zijn dat de Federal Reserve geen andere optie heeft dan in te grijpen en een grootschalige koper van staatsobligaties te worden om de situatie te stabiliseren en ervoor te zorgen dat het financiële systeem niet instort.

Volgens rapporten van Bloomberg zou deze vorm van interventie neerkomen op een subsidie van de centrale bank voor de leenbehoeften van de overheid, een stap die een diepgaand effect zou hebben op inflatie, de onafhankelijkheid van monetair beleid en het vertrouwen in de langetermijnmarkten.

Hoewel de Federal Reserve in het verleden betrokken is geweest bij grootschalige obligatie-opkoopprogramma's tijdens financiële stressperiodes, waaronder kwantitatieve versoepeling na de financiële crisis van 2008 en tijdens de COVID-19 pandemie, zou een aanhoudende interventie om fiscale financiering te redden een radicalere manier zijn om marktsteun te bieden.

Waarom Paulson aandringt op proactieve planning

Het feit dat Paulson zich richt op voorbereiding, geeft aan hoe moeilijk het is om ter plekke op financiële crises te reageren. Zodra het vertrouwen verdwijnt, kunnen markten snel veranderen, wat beleidsmakers weinig tijd geeft om onder druk nieuwe structuren te creëren.

Hij impliceert dat autoriteiten duidelijke responsinstrumenten vooraf moeten vaststellen door te pleiten voor een vooraf vastgesteld noodplan, en niet te improviseren tijdens een crisisevenement.

Dit plan kan zelfs zaken omvatten als tijdelijke liquiditeitsfaciliteiten, nood-obligatieopkoopprogramma's of zelfs gesynchroniseerd fiscaal en monetair beleid dat bedoeld is om de vraag naar staatsschuld te stabiliseren.

Het belangrijkste punt is dat, in geval van een schok in de vraag naar Treasurys, de reactie snel en krachtig moet zijn om uitbreiding van de besmetting naar andere financiële markten te voorkomen.

Internationale effecten van volatiliteit op de Treasury-markt

Aangezien Amerikaanse Treasurys worden gebruikt als de standaard voor wereldwijde risicovrije activa, zou elke instabiliteit in hun stabiliteit zich ver buiten de Verenigde Staten verspreiden.

Er zijn grote hoeveelheden Amerikaanse staatsschuld in handen van internationale centrale banken, soevereine vermogensfondsen, pensioenfondsen en financiële instellingen. Een scherpe verandering in de dynamiek van de Treasury-markten kan dus een impact hebben op de wereldwijde liquiditeitssituatie, wisselkoersen en grensoverschrijdende kapitaalstromen.

In het slechtste geval kan de volatiliteit op de Amerikaanse schuldmarkten leiden tot een herprijzing van risico's in diverse activaklassen, zoals aandelen, bedrijfskredieten en schuld van opkomende markten.

Het is deze onderlinge verbondenheid die verklaart waarom de Amerikaanse Treasury-markt door veel economen niet alleen als een binnenlands financieel instrument wordt beschouwd, maar ook als een pijler van de wereldwijde economische stabiliteit.

Conclusie

De waarschuwing van Henry Paulson onderstreept de toenemende zorgen over de duurzaamheid op lange termijn van de Amerikaanse Treasury-markt, gezien de stijgende schuldniveaus en veranderende beleggersdynamiek. Zijn oproep tot een proactief "break the glass"-noodplan is een indicatie dat, hoewel de crisis mogelijk niet plaatsvindt, de gevolgen van een plotselinge ineenstorting van de vraag naar Amerikaanse staatsschuld ernstig en verstrekkend kunnen zijn.

Aangezien de wereldwijde financiële systemen nog steeds sterk gekoppeld zijn aan Amerikaanse Treasurys, zou elke langetermijninstabiliteit niet alleen gevolgen hebben voor de Verenigde Staten, maar ook voor de wereldmarkten en -economieën. De vraag is nu of beleidsmakers vooruit moeten kijken en zich op dergelijke eventualiteiten moeten voorbereiden, of moeten blijven vertrouwen op het conventionele marktvertrouwen om het systeem te ondersteunen.