Estonia chce nadać sztucznej inteligencji własny rządowy identyfikator. Premier Kristen Michal powiedział w środę, że zatwierdził propozycję rady doradczej Eesti.ai dotyczącą wydania agentom AI osobistego kodu identyfikacyjnego — cyfrowej tożsamości oddzielnej od człowieka, firmy czy instytucji, dla której agent pracuje.

Michal przedstawił to jako rozwiązanie istniejącego problemu: agent, który dziś rezerwuje lot, składa zeznania podatkowe lub edytuje dokument, zazwyczaj musi pożyczyć całą cyfrową tożsamość swojego właściciela, aby to zrobić. Estonia, jak stwierdził, mogłaby stać się „pierwszym krajem, który stworzy oficjalną cyfrową tożsamość dla agentów AI”.

Michal postrzega ten ruch jako przygotowanie na nadchodzącą przyszłość agentową. „W przyszłości sztuczna inteligencja będzie wykonywać cyfrowe działania w imieniu osoby, firmy lub instytucji: sporządzając raporty, przygotowując deklaracje lub komunikując się z systemami informatycznymi” – napisał Michal na platformie X.

„Musi być jednak jasne, kto działa, w czyim imieniu, z jakimi prawami i kto ponosi odpowiedzialność” – dodał.

Michal argumentuje, że ważne jest, aby nadać agentom AI „ograniczone, kontrolowalne i podlegające audytowi uprawnienia”, zamiast po prostu ufać dostawcom i dawać im dostęp do wszystkich danych osobowych, aby mieć funkcjonalnego agenta.

Propozycja rady pozwoliłaby na precyzyjne określenie w ID agenta, co dokładnie ma prawo robić — Michal wymienia takie działania jak przeglądanie rejestru, sporządzanie dokumentu, dokonywanie płatności do ustalonej kwoty — zamiast dziedziczyć pełny dostęp do wszystkiego, do czego właściciel ma dostęp.

To rozróżnienie ma znaczenie ze względu na to, kto już wdraża agentów. Eesti.ai, krajowy program AI uruchomiony przez Michala w styczniu, wprowadził chatboty AI do szkół i prowadzi Bürokratt, usługę, którą rząd definiuje jako „stworzonego przez państwo, opartego na AI cyfrowego asystenta, który pomaga instytucjom świadczyć nowoczesną i efektywną obsługę klienta”.

Agenci ci działają już w ramach systemów rządowych, a właśnie dla tego rodzaju dostępu nowe ID ma wprowadzić ograniczenia.

Ponownie pierwsi…

Estonia spędziła dwie dekady na budowaniu cyfrowej infrastruktury, na której miałby działać ten pomysł. Po poważnym cyberataku w 2007 roku, rząd i estońska firma Guardtime zbudowały blockchain KSI, bezkluczowy system podpisu, który od 2012 roku zapewnia integralność rejestrów sądowych i własnościowych, a później rozszerzył się na opiekę zdrowotną.

Kraj ten odnotował pierwsze osiągnięcia również wcześniej. W 2000 roku parlament Estonii uznał dostęp do internetu za usługę powszechną, dziesiątki lat zanim większość rządów potraktowała szerokopasmowy internet jako prawo. W 2023 roku jego wybory parlamentarne stały się pierwszymi na świecie, w których więcej głosów oddano online niż na papierze.

Do grudnia 2024 roku Estonia przeniosła 100% usług rządowych do internetu, co jest również kluczowe dla właściwej integracji agentowej AI w biurokracji państwowej. Ta historia sukcesów jest powodem, dla którego Michal uważa, że Estonia może być pierwsza we wprowadzaniu identyfikatorów agentów i nie tylko o tym mówić.

Termin ten zbiega się z szerszą dyskusją na temat odpowiedzialności agentów. W marcu sieć blockchain Sama Altmana, World, wprowadziła zestaw narzędzi pozwalających agentom udowodnić, że stoi za nimi człowiek, zanim witryny udzielą dostępu, co ma pomóc platformom zmęczonym zgadywaniem, czy żądanie pochodzi od osoby, czy od bota.

Decrypt pisał również o tym, co dzieje się bez tego rodzaju struktury. Nieskontrolowany agent naliczył rachunek AWS w wysokości 6 531 USD w mniej niż jeden dzień w zeszłym miesiącu, po tym jak jego właściciel kazał mu przeskanować sieć hobbystyczną bez weryfikacji, a następnie poprosił społeczność o datki w kryptowalutach, aby pokryć szkody.

Jeśli państwa narodowe zapewnią ramy określające, co i w jaki sposób agenci mogą robić, trudniej będzie tym modelom wymknąć się spod kontroli i zaszkodzić interesom użytkowników, a wszyscy zaangażowani w interakcję (dostawca usług, użytkownik, dostawcy infrastruktury, pośrednik itp.) znaliby swoje obowiązki, ograniczenia i ochronę prawną.

Michal nie podał daty uruchomienia systemu ani szczegółów dotyczących odpowiedzialności w przypadku, gdy własny błąd agenta kosztuje kogoś pieniądze.