Poniżej znajduje się skrócona wersja raportu The Block Research zatytułowanego „Głębokiej Analizie Przyszłości Routingu Płynności On-chain”. Pełna wersja PDF tego raportu jest dostępna tutaj.

Na rozdrobnionym rynku on-chain, najlepsza egzekucja nie jest już gwarantowana poprzez trzymanie się jednego miejsca. Płynność, która kiedyś istniała w kilku miejscach, teraz obejmuje tysiące pul i rosnącą liczbę miejsc DEX w wielu sieciach, z których każde oferuje różne ceny i głębokość płynności. Ta fragmentacja zamienia prostą wymianę tokenów w złożony problem wyszukiwania i optymalizacji.

Agregatory DEX istnieją po to, aby odciągnąć od tej złożoności i przedstawić użytkownikom jedną najlepszą opcję. Koncepcyjnie, pełnią tę samą rolę co wyszukiwarka lotów. Zamiast zmuszać użytkowników do sprawdzania miejsc po kolei, agregator skanuje rynek i przedstawia ścieżkę, która maksymalizuje jakość zrealizowanej egzekucji. W miarę jak aktywność on-chain rośnie, a płynność nadal się fragmentuje, agregatory nie są już tylko udogodnieniem; coraz częściej stają się domyślną warstwą dostępu dla efektywnego handlu on-chain.

Mechanicznie, agregator przyjmuje instrukcję użytkownika, taką jak „wymień X tokena A na co najmniej Y tokena B” i przekształca ją w plan wykonania. Aby to zrobić, agregatory polegają na dwóch głównych komponentach infrastrukturalnych: silniku routingu i warstwie ochrony transakcji.

Silnik routingu to podstawowy system decyzyjny agregatora. Jego zadaniem jest znalezienie najbardziej efektywnego kosztowo sposobu pozyskania płynności z różnych miejsc on-chain i zrealizowania transakcji. Wykonuje to poprzez dwa ściśle powiązane zadania.

Pierwszym jest wyszukiwanie ścieżek (pathfinding), które przeszukuje możliwe ścieżki wymiany, w tym trasy wieloetapowe (multi-hop), aby zidentyfikować efektywną ścieżkę w aktualnych warunkach płynności. Jest to obliczeniowo nietrywialne, ponieważ przestrzeń poszukiwań rośnie szybko wraz z liczbą miejsc i aktywów pośrednich, podczas gdy środowisko zmienia się nieustannie, gdy stany pul aktualizują się blok po bloku.

Drugim jest dzielenie zleceń (order splitting). Nawet gdy jedno miejsce może zrealizować transakcję, przepychanie dużego zlecenia przez jedną ścieżkę często skutkuje znaczącym wpływem na cenę (price impact). Silnik routingu dzieli zatem zlecenie na wiele źródeł płynności, aby zmniejszyć ogólny wpływ na cenę. To jednak zwiększa obciążenie optymalizacyjne, ponieważ problem routingu staje się zarówno „które ścieżki”, jak i „w jakich proporcjach” w ramach ścisłych ograniczeń czasowych.

Podczas gdy silnik routingu optymalizuje cenę, warstwa ochrony transakcji koncentruje się na zachowaniu tej wartości podczas egzekucji. Ta infrastruktura łagodzi poślizg (slippage) wynikający z wrogiego przepływu (adversarial flow), najbardziej widocznie zachowań napędzanych przez MEV, takich jak ataki typu sandwich. Głównym problemem jest to, że oczekujące transakcje w mempoolu są publiczne, co daje wyszukiwarkom MEV możliwość frontrunowania transakcji w celu wyodrębnienia wartości kosztem użytkowników.

Agregatory zatem konkurują nie tylko w znajdowaniu atrakcyjnej trasy na papierze, ale także w tym, jak konsekwentnie potrafią dostarczyć podany wynik w rzeczywistych warunkach, często poprzez ograniczenie wycieku informacji, aby zmniejszyć ekstrakcję MEV. To tutaj „najlepsza cena” zmienia się w „najlepszy efektywny spread”, a agregatory zaczynają wyglądać bardziej jak infrastruktura, a nie tylko funkcja interfejsu użytkownika.

Te mechanizmy wpływają bezpośrednio na strukturę rynku. Agregatory nie tylko pomagają użytkownikom znaleźć lepsze ceny; przekierowują również przepływ zleceń (order flow) między miejscami, określają, które modele płynności pozostają konkurencyjne, i służą jako domyślny punkt dostępu między użytkownikami a miejscami. Z czasem, to przesuwa siłę przetargową od indywidualnych DEX-ów w stronę agregatorów, które kontrolują dystrybucję, inteligencję routingu i niezawodność egzekucji.

Wczesne agregatory w dużej mierze przypominały najlepsze routery na jednej sieci. Porównywały ograniczony zestaw pul, wybierały trasę i wykonywały prostą wymianę on-chain. W miarę fragmentacji płynności i ewolucji projektowania DEX-ów, routing stał się prawdziwą dyscypliną optymalizacji, wymagającą szerszego pokrycia miejsc, natywnego wsparcia dla wieloetapowych tras (multi-hop) i bardziej solidnego zarządzania ryzykiem wykonania, w tym poślizgiem związanym z MEV.

Kierunek rozwoju jest jasny, nawet jeśli implementacje się różnią: agregatory przechodzą od „wybierania trasy” do „orkiestrowania egzekucji”, rozszerzając swój zakres od odkrywania cen do dostarczania wyników.

Obecnie granicą jest delegowana egzekucja. Zamiast z góry zobowiązywać się do stałego routingu, użytkownicy wyrażają zamiar, np. „wymień X tokena A na co najmniej Y tokena B”, i pozwalają zewnętrznym solverom konkurować w dostarczeniu realizacji. Ten projekt skoncentrowany na intencjach (intent-centric design) skutecznie zleca routing i egzekucję konkurencyjnemu rynkowi, gdzie solverzy elastycznie pozyskują płynność i internalizują związane z tym ryzyko wykonania, optymalizując w ten sposób jakość egzekucji w rzeczywistych warunkach.

Raport ten analizuje ewoluujący krajobraz routingu płynności on-chain, szczegółowo opisując, jak agregatory DEX przekształciły się z prostych narzędzi do porównywania cen w zaawansowane orkiestratorów egzekucji.