Waarom kan ik geen OpenAI-aandelen kopen op beurzen?

Waarom OpenAI-aandelen onbereikbaar blijven voor publieke beleggers

OpenAI, het baanbrekende bedrijf op het gebied van onderzoek en implementatie van kunstmatige intelligentie achter transformatieve technologieën zoals ChatGPT en DALL-E, spreekt wereldwijd tot de verbeelding en trekt onvermijdelijk de aandacht van investeerders. Veel particulieren, die de diepgaande impact en het toekomstige potentieel van AI inzien, willen graag een aandeel verwerven in het succes van OpenAI. Er rijst echter een veelgehoorde vraag: "Waarom kan ik geen aandelen OpenAI kopen op beurzen zoals de NYSE of NASDAQ?" Het eenvoudige antwoord ligt in de fundamentele structuur als niet-beursgenoteerd bedrijf, maar een diepere duik onthult een complex samenspel van bedrijfsstrategie, investeringsmechanismen en het evoluerende landschap van digitale activa.

Ontcijfering van de bedrijfsstructuur en de private status van OpenAI

De belangrijkste reden waarom OpenAI-aandelen niet publiekelijk verhandelbaar zijn, is dat het opereert als een privaat bedrijf. In tegenstelling tot publieke bedrijven waarvan de aandelen genoteerd staan aan effectenbeurzen en worden gekocht en verkocht door het grote publiek, beperken private bedrijven het eigendom tot een selecte groep investeerders, waaronder oprichters, werknemers, angel investors en durfkapitaalbedrijven (Venture Capital). Dit onderscheid is cruciaal om te begrijpen waarom retailbeleggers niet simpelweg kunnen inloggen op hun brokeraccount om OpenAI-aandelen te kopen.

De structuur van OpenAI is bijzonder uniek. Het werd in 2015 oorspronkelijk opgericht als een non-profitorganisatie, met als missie ervoor te zorgen dat algemene kunstmatige intelligentie (AGI) de hele mensheid ten goede komt. In 2019 richtte het een "capped-profit" dochteronderneming op om het aanzienlijke kapitaal op te halen dat nodig is voor geavanceerd AI-onderzoek en -ontwikkeling. Deze dochteronderneming maakt het genereren van winst mogelijk, maar met een plafond (cap) op het rendement dat investeerders kunnen ontvangen – specifiek 100x hun initiële investering, waarna alle extra winsten terugvloeien naar de non-profit ouderorganisatie. Dit hybride model beoogt de behoefte aan aanzienlijke financiering in evenwicht te brengen met de overkoepelende filantropische missie, waarbij wordt gewaarborgd dat winstbejag de fundamentele doelen voor het welzijn van de mensheid niet volledig overschaduwt.

De beslissing om privaat te blijven biedt verschillende strategische voordelen:

• Grotere controle en langetermijnvisie: Private bedrijven zijn niet onderworpen aan de intense druk van kwartaalcijfers en het publieke toezicht waar beursgenoteerde bedrijven mee te maken hebben. Dit stelt OpenAI in staat om prioriteit te geven aan langetermijnonderzoek, innovatie en de ambitieuze AGI-missie, zonder te worden beïnvloed door kortstondige markteisen of verwachtingen van aandeelhouders.
• Minder regeldruk: Een beursgang brengt aanzienlijke naleving van regelgeving met zich mee, waaronder strikte rapportageverplichtingen, audits en het naleven van effectenwetgeving. Privaat blijven vermindert deze overheadkosten aanzienlijk, waardoor het bedrijf meer middelen kan toewijzen aan kernonderzoek en -ontwikkeling.
• Strategische flexibiliteit: Een private structuur biedt meer flexibiliteit bij de besluitvorming, waardoor het bedrijf strategieën kan wijzigen, onconventionele onderzoekspaden kan bewandelen en intellectueel eigendom kan beheren zonder uitgebreide publieke openbaarmaking of de noodzaak van goedkeuring door aandeelhouders voor elke grote stap.
• Selectieve investeerdersbasis: OpenAI kan haar investeerders strategisch kiezen en vaak samenwerken met partners die de langetermijnvisie begrijpen en ondersteunen, in plaats van afhankelijk te zijn van een brede en potentieel vluchtige groep publieke aandeelhouders.

Voor investeerders betekent het private karakter dat toegang tot eigendom meestal verloopt via directe, onderhandelde investeringen, waarbij vaak grote sommen kapitaal en een diepgaand begrip van het traject en de waardering van het bedrijf gemoeid zijn.

Traditionele wegen voor investeringen in private bedrijven (en hun beperkingen)

Voor de meeste private bedrijven, en zeker voor een spraakmakende entiteit als OpenAI, zijn traditionele investeringsmogelijkheden voornamelijk beperkt tot geaccrediteerde beleggers en instellingen. Deze mechanismen staan ver af van de openbare effectenbeurzen waar de meeste retailbeleggers bekend mee zijn.

1. Venture Capital (VC) fondsen:

   • Mechanisme: VC-bedrijven zijn gespecialiseerd in het investeren in snelgroeiende bedrijven in een vroeg stadium. Ze bundelen kapitaal van limited partners (bijv. pensioenfondsen, schenkingen, vermogende particulieren) en investeren in veelbelovende startups.
   • OpenAI Context: OpenAI heeft aanzienlijke investeringen binnengehaald van grote VC-bedrijven en strategische partners, met name Microsoft, dat miljarden heeft geïnvesteerd en een aanzienlijk belang heeft in de capped-profit entiteit.
   • Toegang voor retail: Indirect kunnen individuen blootstelling krijgen als ze limited partner zijn in een VC-fonds dat OpenAI in portefeuille heeft, maar dit is zeer gespecialiseerd en over het algemeen ontoegankelijk voor de gemiddelde persoon.

2. Angel Investors:

   • Mechanisme: Vermogende particulieren die hun eigen geld rechtstreeks in startups investeren, vaak in de allerverste stadia.
   • OpenAI Context: In het begin van haar geschiedenis trok OpenAI angel-investeringen aan, maar op het huidige waarderingsniveau en in deze fase is directe angel-investering minder gebruikelijk, tenzij het gaat om personen met zeer sterke connecties of specifieke sectorexpertise.
   • Toegang voor retail: Vrijwel onbestaand.

3. Werknemersaandelenopties/RSU's:

   • Mechanisme: Bedrijven verstrekken werknemers vaak aandelenopties of restricted stock units (RSU's) als onderdeel van hun arbeidsvoorwaarden, waardoor de belangen van werknemers op één lijn komen te liggen met het succes van het bedrijf.
   • OpenAI Context: Werknemers van OpenAI hebben belangen in het bedrijf, wat een aanzienlijke rijkdom kan vertegenwoordigen als het bedrijf groeit of uiteindelijk naar de beurs gaat.
   • Toegang voor retail: Alleen voor huidige of voormalige werknemers.

4. Secundaire private markten:

   • Mechanisme: Dit zijn platforms (bijv. Forge Global, Nasdaq Private Market) waar bestaande aandeelhouders van private bedrijven (bijv. werknemers, vroege investeerders) hun aandelen kunnen verkopen aan andere geaccrediteerde beleggers. Dit zijn geen openbare beurzen, maar eerder gereguleerde marktplaatsen voor private effecten.
   • OpenAI Context: Het is aannemelijk dat sommige vroege aandeelhouders of werknemers van OpenAI hun verworven aandelen op dergelijke platforms verkopen.
   • Toegang voor retail: Extreem beperkt. Deze platforms vereisen doorgaans dat beleggers "geaccrediteerd" zijn, wat betekent dat ze aan specifieke inkomens- of vermogensdrempels moeten voldoen (bijv. $200.000 jaarinkomen of een vermogen van $1 miljoen exclusief de eigen woning). De minimale investeringsbedragen zijn vaak ook erg hoog. Bovendien kunnen private bedrijven clausules hebben zoals het "voorkeursrecht", waardoor ze aandelen kunnen blokkeren of terugkopen voordat ze aan een derde partij worden verkocht.

In essentie ligt het kopen van OpenAI-aandelen via deze traditionele routes momenteel buiten het bereik van de typische retailbelegger vanwege de private status, de aard van de private equity-markten en de wettelijke vereisten die bedoeld zijn om minder ervaren beleggers te beschermen tegen de inherente illiquiditeit en de hoge risico's van private plaatsingen.

Blockchain & tokenisering: Een parallel investeringsuniversum

Hoewel traditionele markten beperkte toegang bieden, heeft de komst van blockchain-technologie een parallel universum aan investeringsmogelijkheden geïntroduceerd: asset-tokenisering. Deze innovatieve aanpak biedt een potentieel kijkje in hoe private equity, inclusief aandelen van bedrijven als OpenAI, op een dag breder toegankelijk zou kunnen worden, hoewel er nog aanzienlijke hindernissen zijn.

Wat is asset-tokenisering? Asset-tokenisering is het proces waarbij het eigendom van echte activa op een blockchain wordt vertegenwoordigd als digitale tokens. Deze tokens zijn in feite digitale eigendomscertificaten, verifieerbaar en onveranderlijk, beveiligd door cryptografische protocollen. Het onderliggende activum kan van alles zijn, tastbaar of ontastbaar: onroerend goed, kunst, grondstoffen, intellectueel eigendom of zelfs aandelen in een privaat bedrijf.

Hoe het werkt:

1. Juridisch kader: Er wordt een juridische overeenkomst opgesteld die het digitale token koppelt aan een specifiek fractioneel of volledig eigendom van het onderliggende activum.
2. Smart contracts: De eigendomsvoorwaarden, rechten en overdrachtsregels worden vastgelegd in een smart contract op een blockchain (bijv. Ethereum, Solana, Polygon).
3. Token-uitgifte: Vervolgens worden digitale tokens uitgegeven die fracties van het activum vertegenwoordigen. Elk token is uniek en traceerbaar.
4. Handel: Deze tokens kunnen vervolgens worden verhandeld op gespecialiseerde security token exchanges, binnen de geldende regelgevingskaders.

Belangrijkste voordelen van tokenisering voor activa:

• Fractioneel eigendom: Tokenisering maakt het mogelijk om activa op te delen in veel kleinere, betaalbare eenheden. Een enkel aandeel OpenAI zou, indien getokeniseerd, kunnen worden opgesplitst in duizenden sub-aandelen, waardoor het toegankelijk wordt voor een breder scala aan beleggers.
• Verhoogde liquiditeit: Door kleinere, verhandelbare eenheden te creëren en peer-to-peer overdrachten te vergemakkelijken, kan tokenisering de liquiditeit van traditioneel illiquide activa zoals aandelen in private bedrijven aanzienlijk verbeteren.
• Wereldwijde toegang: Blockchain is 24/7 wereldwijd actief, waardoor beleggers overal ter wereld kunnen deelnemen, afhankelijk van lokale regelgeving.
• Transparantie en controleerbaarheid: Alle transacties worden vastgelegd op een onveranderlijk openbaar grootboek (ledger), wat de transparantie verhoogt en auditprocessen vereenvoudigt.
• Programmeerbaar eigen vermogen: Smart contracts kunnen dividenduitkeringen, stemrechten en nalevingscontroles automatiseren (bijv. garanderen dat alleen geaccrediteerde beleggers bepaalde tokens kunnen houden).

Security tokens versus utility tokens: Het is cruciaal om in de cryptowereld onderscheid te maken tussen security tokens en utility tokens.

• Utility tokens: Deze bieden toegang tot een product of dienst binnen een blockchain-ecosysteem (bijv. het betalen van transactiekosten of toegang tot een gedecentraliseerde applicatie). Ze worden doorgaans niet beschouwd als een investering in een bedrijf.
• Security tokens: Deze vertegenwoordigen een echt investeringscontract en bieden eigendomsrechten, dividenden of een aandeel in de winst, net als traditionele aandelen, obligaties of onroerend goed. Ze zijn onderworpen aan strikte effectenwetten en regelgeving, zoals die van de SEC in de Verenigde Staten of de AFM in Nederland.

Om het eigen vermogen van OpenAI te tokeniseren, zou de creatie van security tokens nodig zijn, waarbij moet worden voldaan aan alle relevante financiële regelgeving, wat een complex en evoluerend gebied is.

Zou het eigen vermogen van OpenAI getokeniseerd kunnen worden? Verkenning van de hypothesen

Het hypothetische scenario waarin het eigen vermogen van OpenAI wordt getokeniseerd, opent fascinerende mogelijkheden, hoewel het belangrijk is dit te zien binnen het huidige regelgevende en zakelijke landschap.

Indien OpenAI erover zou nadenken om haar aandelen te tokeniseren, zou ze in feite een Security Token Offering (STO) uitvoeren in plaats van een traditionele Initial Public Offering (IPO). Dit pad zou verschillende strategische voordelen voor het bedrijf kunnen bieden:

• Bredere investeerdersbasis: Een STO zou OpenAI in staat kunnen stellen om een wereldwijde pool van investeerders aan te boren die misschien niet in aanmerking komen als geaccrediteerde beleggers in traditionele private markten, maar wel bereid zijn kleinere bedragen te investeren. Dit zou de toegang tot groeimogelijkheden kunnen democratiseren.
• Verbeterde liquiditeit voor werknemers/vroege investeerders: Getokeniseerde aandelen zouden een liquider uitstapmechanisme kunnen bieden voor werknemers en vroege investeerders in vergelijking met traditionele secundaire private markten, zonder de volledige regeldruk en publieke controle van een IPO.
• Kostenefficiëntie: Hoewel niet zonder kosten, zou een STO in sommige aspecten potentieel kosteneffectiever kunnen zijn dan een volledige IPO, met name wat betreft doorlopende noteringskosten en naleving.
• Programmeerbare naleving: Smart contracts kunnen worden geprogrammeerd om automatisch investeringslimieten, overdrachtsbeperkingen en KYC/AML-controles (Ken uw klant / anti-witwassen) af te dwingen, waardoor de naleving van de regelgeving direct on-chain wordt gewaarborgd.

Uitdagingen en hindernissen in de regelgeving: Ondanks de potentiële voordelen zou het tokeniseren van het eigen vermogen van OpenAI te maken krijgen met aanzienlijke uitdagingen:

1. Duidelijkheid in de regelgeving: Het juridische kader voor security tokens is in veel rechtsgebieden nog in ontwikkeling. OpenAI zou door complexe effectenwetten moeten navigeren en haar tokens mogelijk moeten registreren bij toezichthouders zoals de SEC.
2. Technologische infrastructuur: Het opzetten van de nodige blockchain-infrastructuur, custody-oplossingen voor de tokens en conforme handelsplatformen zou een aanzienlijke onderneming zijn.
3. Bedrijfscontrole: De unieke capped-profit structuur van OpenAI en de missiegedreven non-profit ouderorganisatie zouden de definitie van eigendomsrechten en rendementen in een getokeniseerde omgeving kunnen bemoeilijken.
4. Marktadoptie: Hoewel groeiend, is de markt voor security tokens nog pril in vergelijking met traditionele openbare beurzen, wat de liquiditeit en het bereik onder beleggers aanvankelijk kan beperken.

Het is cruciaal om onderscheid te maken tussen echt getokeniseerd eigen vermogen en speculatieve tokens die slechts verwijzen naar een bedrijf. In de cryptowereld zijn er voorbeelden geweest van onofficiële tokens die zijn gemaakt met namen die lijken op bekende bedrijven (bijv. "OpenAI Token" of "ChatGPT Coin") die geen enkele officiële band of juridische ondersteuning hebben van het daadwerkelijke bedrijf. Dit zijn vaak scams of zeer speculatieve activa zonder onderliggende waarde die gekoppeld is aan de prestaties van het echte bedrijf. Om een token echt eigendom in OpenAI te laten vertegenwoordigen, zou het officieel door OpenAI zelf moeten worden uitgegeven en erkend, in overeenstemming met alle wettelijke vereisten voor effecten.

Huidige alternatieven en waar u op moet letten

Gezien de huidige ontoegankelijkheid van direct OpenAI-eigen vermogen voor retailbeleggers, verkennen individuen die willen deelnemen aan de AI-boom vaak indirecte wegen of houden zij toekomstige ontwikkelingen in de gaten.

• Indirecte blootstelling via beursgenoteerde bedrijven:

  • Veel publieke bedrijven investeren zwaar in AI of profiteren rechtstreeks van AI-vooruitgang. Microsoft is bijvoorbeeld een grote investeerder in OpenAI en integreert haar AI-modellen in veel van haar producten. Beleggen in het aandeel Microsoft (NASDAQ: MSFT) biedt indirecte blootstelling aan het succes van OpenAI.
  • Andere bedrijven, zoals chipfabrikanten (bijv. Nvidia - NASDAQ: NVDA), cloud computing-providers (bijv. Amazon - NASDAQ: AMZN, Google - NASDAQ: GOOGL) en bedrijven die AI-toepassingen ontwikkelen (bijv. Adobe - NASDAQ: ADBE), bieden ook manieren om te investeren in het bredere AI-ecosysteem.
  • Het is belangrijk om te onthouden dat deze beleggingen blootstelling bieden aan de volledige bedrijfsvoering van deze bedrijven, niet alleen aan hun AI-afdelingen of hun relatie met OpenAI.

• Het monitoren van secundaire private marktplatformen:

  • Voor geaccrediteerde beleggers kunnen platforms zoals Forge Global of Nasdaq Private Market af en toe private aandelen van snelgroeiende bedrijven aanbieden. De toegang is echter beperkt en het aanbod kan schaars zijn.

• Toekomstige mogelijkheden voor directe toegang:

  1. Initial Public Offering (IPO): De meest gebruikelijke weg voor een privaat bedrijf om publiek te worden. OpenAI zou kunnen besluiten om naar de beurs te gaan. Dit gebeurt meestal wanneer het bedrijf aanzienlijk kapitaal nodig heeft of liquiditeit wil bieden aan vroege investeerders. Gezien de unieke missie van OpenAI zou een traditionele IPO minder eenvoudig kunnen zijn, maar niet onmogelijk.
  2. Direct Listing: Een alternatief voor een IPO waarbij een bedrijf zijn bestaande aandelen rechtstreeks op een beurs noteert zonder nieuw kapitaal op te halen.
  3. Security Token Offering (STO): Zoals besproken zou dit een vernieuwende aanpak kunnen zijn voor OpenAI om investeringen te democratiseren en tegelijkertijd vast te houden aan haar specifieke bedrijfsethos. Dit pad is sterk afhankelijk van juridische duidelijkheid.
  4. Evolutie van de regelgeving: Veranderingen in de effectenwetgeving en een toenemend vertrouwen van toezichthouders in getokeniseerde activa zouden de weg kunnen vrijmaken voor toegankelijkere investeringen in private bedrijven.

Verantwoord navigeren in het AI-investeringslandschap

De opwinding rond AI, gecombineerd met de beperkte toegang tot directe investeringen in OpenAI, creëert een omgeving die rijp is voor desinformatie en oplichting. Verantwoord beleggen in dit domein vereist zorgvuldigheid en een duidelijk begrip van de risico's.

• Pas extreme zorgvuldigheid (due diligence) toe: Verifieer altijd de legitimiteit van elke investeringsmogelijkheid, vooral die met betrekking tot spraakmakende private bedrijven of opkomende technologieën zoals AI en blockchain.
• Pas op voor scams en onofficiële tokens: Wees uiterst achterdochtig bij elk token of elke cryptovaluta die beweert "OpenAI-aandeel", "ChatGPT-coin" of iets dergelijks te zijn. Tenzij expliciet aangekondigd door OpenAI zelf en verifieerbaar via officiële kanalen, zijn dit vrijwel zeker frauduleuze of speculatieve activa zonder enige connectie met het bedrijf.
• Begrijp de investeringsvehikels: Herken het verschil tussen beleggen in beursgenoteerde bedrijven die AI gebruiken of ermee samenwerken, en het direct bezitten van een deel van een private AI-innovator.
• Beoordeel uw risicotolerantie: Investeringen in baanbrekende technologie zijn inherent volatiel en brengen aanzienlijke risico's met zich mee. Beleg nooit meer dan u kunt veroorloven te verliezen.
• Raadpleeg financiële professionals: Voor complexe investeringsbeslissingen is het altijd aan te raden om advies in te winnen bij een gekwalificeerde financieel adviseur.

Concluderend: hoewel de aantrekkingskracht om rechtstreeks in OpenAI te investeren groot is, betekent de private status dat het buiten bereik blijft voor de gemiddelde retailbelegger op traditionele beurzen. De toekomst kan nieuwe mogelijkheden bieden via tokenisering of een uiteindelijke beursgang, maar vooralsnog zijn indirecte blootstelling en voorzichtige navigatie in het AI-investeringslandschap de meest verstandige benaderingen.