یک کارگر استخدام کن، مالیات حقوق بپرداز. یک ربات بخر، از هزینه آن کم کن. بیل گیتس معتقد است محاسباتی که کارفرمایان با آن روبرو هستند، یک مشکل است.
بیل گیتس، همبنیانگذار مایکروسافت، در مقالهای با عنوان «عصر پرتلاطم هوش مصنوعی فرا رسیده است. انتخابهایی که اکنون انجام میدهیم حیاتی هستند»، استدلال میکند که عدم تقارنی در بازار کار کنونی وجود دارد: کارفرمایان هنگام استخدام یک شخص، مالیات بر حقوق و دستمزد پرداخت میکنند، اما یک ربات معمولاً بلافاصله به عنوان هزینه تجاری قابل کسر است. او نوشت: «سیستم مالیاتی شما را به سمت جایگزینی انسانها با ماشینها سوق میدهد.»
راهحل او، مالیات بر توکنهای هوش مصنوعی – واحدهایی که مدلهای زبانی برای پردازش متن و سایر دادهها استفاده میکنند – به علاوه مالیات بر خود رباتها است.
این پیشنهاد جدیدی نیست. گیتس اولین بار در سال ۲۰۱۷ ایده مالیات بر ربات را مطرح کرد و توسط اقتصاددانانی که آن را مالیات بر بهرهوری در لباس مالیات بر پیشرفت میدانستند، مورد تمسخر قرار گرفت.
او این بار عقبنشینی نمیکند. گیتس معتقد است که مالیات بر مصرف مستقیماً انگیزههای کارفرما را تغییر میدهد، برخلاف مالیات شرکتی که فقط سود را هدف قرار میدهد – سودی که در یک بازار فوقرقابتی میتواند ناچیز باشد. نیروی کار از طریق عوارض حقوق و دستمزد مالیات میپردازد. رباتها استهلاک دارند و هیچ بدهی به تأمین اجتماعی ندارند.
مشاغلی که هیچ ماشینی نمیتواند به آنها دست بزند
ایده دوم این مقاله، دستهای از مشاغل است که گیتس آنها را «محفوظ برای انسان» مینامد؛ مشاغلی که جامعه عمداً برای انسانها حفظ میکند، حتی زمانی که هوش مصنوعی از نظر فنی میتواند آنها را انجام دهد. تمثیل او یک ذخیرهگاه طبیعی است – زمینی که میتوانید به طور قانونی در آن ساختوساز کنید، اما این کار را نمیکنید، زیرا آنچه در آنجاست ارزش بیشتری دارد.
مراقبت از کودک و خدمت در هیئت منصفه، واضحترین مثالهای او هستند. گیتس پیش از این نوشته بود که پدرش قبل از مرگ بر اثر آلزایمر در سال ۲۰۲۰، مراقبت شبانهروزی دریافت میکرد و «چیزی در مراقبتی که به پدرم میدادند، به طور غیرقابل جایگزینی انسانی بود.» آموزش و پرورش و مراقبتهای بهداشتی در یک رده میانی مبهمتر قرار میگیرند، جایی که او انتظار دارد انسانها در کنار استفاده از هوش مصنوعی برای پوشش زمینههای بیشتر، حضور داشته باشند.
گیتس این ایده را در تهاجمیترین شکل آن، برای حدود ۴۰ درصد از مشاغل محدود کرد و گفت که بدون از هم پاشیدن استدلال، نمیتواند این رقم را بالاتر ببرد. او همچنین این حمایت را به دو نوع تقسیم کرد: دائمی، برای نقشهایی مانند مراقبت، و موقت، با هدف کارگرانی – مثال او یک مرد ۵۵ ساله بود که تمام عمر خود را در ساختوساز گذرانده است – که نمیتوانند به طور واقعبینانه در مدت کوتاه به چیزی بیربط بازآموزی کنند.
چرا او فکر میکند این گذار الگو را میشکند
گیتس بخش قابل توجهی از مقاله را به این استدلال اختصاص میدهد که مقایسه معمول با تغییرات فناوری گذشته بیاعتبار است. حرکت از کار کشاورزی به کار اداری نسلها طول کشید و دستههای جدیدی از نیروی کار را ایجاد کرد که به قضاوت انسانی نیاز داشتند. او استدلال میکند که هوش مصنوعی این مرحله را دور میزند – میتواند مستقیماً جایگزین شناخت انسانی در حقوق، خدمات مشتری، پزشکی، نرمافزار و تولید شود و این کار را میتواند در طول یک دهه به جای چند دهه انجام دهد.
داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، نیز نسخهای از همین استدلال را مطرح کرده و رقمی برای آن تعیین کرده است: تا نیمی از مشاغل اداری سطح پایه طی پنج سال از بین خواهند رفت.
دادهها هنوز به این هشدار نرسیدهاند. مطالعهای از آزمایشگاه بودجه ییل و بروکینگز که در ماه اکتبر منتشر شد، هیچ نشانهای از جابجایی گسترده در دادههای اشتغال فدرال تا ماه ژوئیه نیافت. ردیاب بیکاری هوش مصنوعی کالیفرنیا که اخیراً راهاندازی شده است نیز تاکنون داستان مشابهی را روایت میکند – هیچ موج گسترده اخراجی در سطح ایالت – اگرچه افزایش مطالبات بیکاری در میان کارگران تحصیلکرده در مشاغل در معرض هوش مصنوعی را نشان داد.
گیتس منتظر دادهها نمیماند. او گفت: «دوست دارم متقاعد شوم که در مورد بازار کار اشتباه میکنم، اما اینطور نیستم»، و افزود که اعتبار خود را بر این اساس میگذارد که هوش مصنوعی برای «بازار کار بسیار بد خواهد بود.»
گیتس کل مقاله را به عنوان یک دوراهی مطرح میکند: هوش مصنوعی «یا بزرگترین ابزار برابرساز که تا به حال اختراع شده، یا بدترین منبع بیعدالتی» خواهد بود، و اینکه کدام یک را به دست میآوریم، در چند سال آینده مشخص میشود، نه در چند دهه آینده. او خواستار تشکیل نهادهای هماهنگکننده ملی جدید و یک نهاد بینالمللی برای مدیریت این انتقال است – کاری که به گفته او باید اکنون آغاز شود، در حالی که مالیات بر ربات که او اولین بار نه سال پیش پیشنهاد داد، هنوز منتظر دولتی است که مایل به امتحان آن باشد.
